سلول درمانی

سلول درمانی- پزشکی بازساختی

سلول درمانی و پزشکی بازساختی؛ پزشکی آینده 

سیستم پزشکی امروز مبتنی بر درمانهای دارویی است. داروها عموما با اتصال به سطح سلول و یا با اعمال یک اثر آنزیمی، واکنشهای داخل سلول را تنظیم می کنند. اگرچه داروها اغلب می توانند سیستم بدن را تحریک کنند اما به ندرت توانایی بازگرداندن بافت ها یا سیستم های بدن به حالت قبل را دارند. این رویکرد منجر به تاسیس سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال ۱۹۰۶ شد. حدود ۱۱۲ سال می گذرد و متاسفانه رویکرد ما به سلامت انسان تغییر چشمگیری نداشته است. علی رغم پیشرفت های صورت گرفته در پزشکی استاندارد هنوز نتوانسته ایم برای برخی بیماری های مزمن و صعب العلاج درمان مناسبی ارائه دهیم. به همین دلیل، شاخه جدیدی در علم پزشکی به منظور پیداکردن راهکارهای درمانی نوین به نام “پزشکی بازساختی” ایجاد گردید. این حوزه از علم به قدری مورد توجه دانشمندان و پزشکان قرار گرفته که بخش جداگانه ای را در کتاب های مرجع پزشکی از جمله کتاب مبانی طب داخلی هاریسون از سال ۲۰۰۸ به خود اختصاص داده است. پزشکی بازساختی” شاخه ای از پزشکی است که هدف آن بازسازی، ترمیم یا جایگرینی سلولها، بافت یا ارگان آسیب دیده یا از دست رفته بدن است. این شاخه از علم نوین پزشکی شامل بخش های مختلفی از جمله سلول درمانی، ژن درمانی، مهندسی بافت و درمان با سلول های ایمنی می شود.

سلول بنیادی چیست و چگونه کار می کند؟

بدن ما از ۲۰۰ نوع سلول مختلف و مجموعا ۳۰ تا ۴۰ تریلیون سلول تشکیل شده است. همچنین، در هر دقیقه حدود ۹۶ میلیون سلول ما از بین رفته و تقریبا همین تعداد جایگزین می شود. وظیفه حفظ و تامین این سلولها، بر عهده سلولهای بنیادی است. بسته به بافتهای مختلف، کمتر از ۱ تا ۵% سلولهای هر بافت را سلولهای بنیادی تشکیل می دهند.

سلول های بنیادی سلول‌هایی هستند که براساس دو ویژگی شناخته می‌شوند. اول آنکه قادرند با تقسیم خود سلول‌های دیگری مشابه با همان سلول اولیه و با خاصیت بنیادینگی تولید کنند. این ویژگی باعث می‌شود همواره مخزن سلول‌های بنیادی بدن حفظ گردد. ویژگی دوم اینکه این سلول‌ها می‌توانند به سلول‌های دیگری که عملکرد خاصی بر عهده دارند تبدیل شوند، مانند سلول‌های عضله قلب، عصب و یا پوست. این ویژگی نیز باعث جایگزینی سلول‌های فرسوده یا مرده بدن می شود.

 

سلول درمانی؛ آینده سلامت انسان

سلول درمانی به پیوند سلول زنده از خود فرد یا فرد سالم دیگر با هدف بازسازی بافت بدن گفته می شود. سلول ها کارخانه های قدرتمندی هستند که می توانند اثرات درمانی را از طریق روشهای متعددی اعمال نمایند. سلولها می توانند در محل آسیب لانه گزینی کنند، مواد محرک رشد ترشح کنند و در برخی موارد به سلول های دیگری تبدیل شوند. این تطبیق پذیری باعث می شود سلول درمانی به طور قدرتمندی عمل کند و امکان بالایی برای درمان بیماری های غیر قابل برگشت فراهم‌ نماید. نیازی به گفتن نیست اما این یک زمان هیجان انگیز در تاریخ است. درمان با پیوند سلول و یا احتمالا، سلول درمانی در ترکیب با داروها آینده سلامت انسان خواهد بود.

در سلول درمانی ممکن است سلولهای بالغ (تمایز یافته) پیوند شوند، مثلا پیوند سلولهای پوستی برای درمان ویتیلیگو (لک و پیس)، یا ممکن است از سلولهای بنیادی بافتی مانند سلولهای بنیادی چربی یا مغز استخوان استفاده شود. از سلولهای بنیادی جنینی با توجه به احتمال سرطانزایی برای درمان بیماریها استفاده نمی شود مگر آن که در آزمایشگاه به سلولهای مشخصی مثلا قلبی یا عصبی تبدیل شوند. اینکه از چه سلولی (تمایز یافته یا بنیادی)، چه منبعی (خود بیمار یا فرد دیگر)، به چه روشی (تزریق داخل بافت یا خون و …) و به چه تعدادی پیوند صورت گیرد بر اساس علت و شرایط بیماری تعیین می شود.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *