دی ۵, ۱۳۹۶

استخوان و مفاصل

استئوآرتریت

سلول درمانی در بیماری های ارتوپدی

بیماری استئوآرتریت که بسیاری از ما آن را با نام آرتروز می شناسیم، معمولا بعد از میانسالی بروز پیدا می کند و از زمره بیماری هایی است که باعث ایجاد عوارض و آسیب های جسمی و روحی در بیماران می گردد.

با توجه به اینکه این بیماری هزینه های سنگینی را به خود بیمار و همچنین سیستم بهداشت و درمان تحمیل می کند. برای درمان این بیماری راهکارهای مختلف درمانی از جمله درمان دارویی، توان بخشی و جراحی ارائه شده است.

درمان با داروهای ضد التهاب و مسکن ها نیز عوارضی برای بیمار دارد که در بهترین شرایط به عوارض گوارشی محدود می شود. اما مصرف این داروهای تسکین دهنده علاوه بر عوارض گوارشی می تواند مشکلاتی را در انعقاد خون، کلیه ها و یا حتی بیماری های قلبی و عروقی ایجاد کند.

از دیگر روش های درمانی می توان از درمان های مبتنی بر غضروف سازی اشاره کرد. این نوع درمان مشابه همان درمان های تسکینی بوده و این داروها به شکل خوراکی یا تزریقی مصرف می شود. تجویز کورتون ها به صورت خوراکی یا تزریق داخل مفصلی نیز عوارض خودش را دارد که می تواند موجب تخریب بیشتر مفاصل شود.

بنابراین بهتر است برای درمان این بیماری از روش درمانی که منجر به بازسازی غضروف شود استفاده کرد که می توان به تعویض مفصل اشاره کرد. با این حال جراحی تعویض مفصل علاوه بر وارد شدن یک مفصل مصنوعی در بدن، هزینه های بسیاری داشته که ممکن است در بهترین شرایط طول عمر یک پروتز مفصلی ۱۰ سال است که در طول عمر بیمار گاهی نیاز به چندین بار تعویض مفصل است که از توانایی جسمی و مالی بیمار می تواند خارج شود.

بنابراین یک نیاز مشخص برای یافتن راهکارهای جدید و مقرون به صرفه به عنوان جایگزین برای درمان های قبلی الزامی بوده است. لذا امروزه روش درمانی موثر و جدید همچون سلول درمانی پا به عرصه گذاشته است. در این روش درمانی، سلول های مشتق شده از مغز استخوان فرد بیمار برای درمان استئوآرتریت استفاده می شود.

مراحل درمانی:

 در این روش در مرحله نخست بیمار توسط پزشک متخصص معاینه می شود اگر علائم بیماری استئوآرتریت مورد تایید قرار گرفت، بررسی های بعدی روی بیمار انجام می شود. برای بیماری که تحت سلول درمانی قرار می گیرد تعویض مفصل امکان پذیر نبوده است. چنانچه سن بیمار پایین باشد و یا تخریب مفصل در حدی نبوده که تعویض مفصل نیاز داشته باشد، می توان از سلول درمانی کمک گرفت.

برای سلول درمانی از استخوان لگن بیمار یک نمونه گرفته می شود که در آزمایشگاه سلول های بنیادی جدا شده و در نهایت توسط متخصص ارتوپد به مفصل بیمار تزریق می شود. تزریق این سلول ها ساده و بدون ایجاد هیچ عارضه ای می باشد و معمولا بیشترین کارایی این سلول ها در تزریق اول ایجاد می شود و نیاز به تزریق مجدد نیست.

مطالعات متعدد در زمینه پیوند داخل مفصلی سلول های بنیادی در بیماران دچار آرتروز نشان دهنده اثرات بسیار خوب سلول های بنیادی و بهبود کیفیت زندگی بیماران بوده است و تاکنون عوارض خاصی مشاهده نشده است. این روش همچنان از نظر درمانی ایمن تر و از جهت هزینه مقرون به صرفه تر می باشد.

سلول درمانی با استفاده از سلول های استرومال مزانشیمی (MSC):

 سلول های بنیادی مزانشیمی (MSC)، ابزار نوید بخشی برای سلول درمانی در جهت درمان بیماری های استئوآرتریت محسوب می شوند. این سلولهای پرتوان از قدرت تمایز بالایی برخوردارند بطوریکه تحت شرایط مناسب قادرند تقریبا به انواع سلول های بدن از جمله استخوان، غضروف، بافت چربی، تاندون و عضله و ….. تمایز یابند. سلول های بنیادی مزانشیمی قادر به ترشح فاکتورهای رشد دیگر سلول ها، فاکتورهای تعدیل ایمنی به نام سایتوکاین ها و همچنین فاکتورهای التهابی و مهار ایمنی افزایش یافته در بافت ها موجب ترمیم و کاهش التهاب می شوند. این سلول­ها در صورت آسیب بافتی به این نواحی مهاجرت کرده و در آنجا ساکن می­ شوند و اثرات بی­ نظیر خود را اعمال می­ کنند.

با توجه به رشد آسان این سلول ها در شرایط آزمایشگاه، سلول های مزانشیمی ابزاری مناسب در سلول درمانی، ژن درمانی و مهندسی بافت محسوب می شوند.  استفاده از این سلول ها، نه تنها ترمیم غضروف، بلکه بازسازی سایر بافت­ ها مثل استخوان ساب کندرال، رباط، مینیسک زانو و لابروم لگن را امکان پذیر می سازد.

مطالعه ۱ 

در این مطالعه بی خطر بودن و اثربخشی پیوند داخل زانویی سلولهای بنیادی مشتق از مغز استخوان خودی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو مورد بررسی قرار گرفت.

انتخاب بیماران

در این مطالعه از میان بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو که به پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند بر اساس معیارهای ورود و خروج تعداد ۴۶ بیمار انتخاب شده و جهت ورود به مطالعه توضیحات کافی به ایشان داده شده و رضایتنامه آگاهانه از ایشان اخذ گردید. بیماران به صورت تصادفی به دو گروه بیمار و دارونما تقسیم شدند و ۲۳ بیمار در گروه بیمار و ۲۳ بیمار در گروه دارونما قرار گرفتند.

معیارهای ورود:

  1. محدوده سنی ۱۸ تا ۶۵ سال
  2. هر دو جنس
  3. استئوآرتریت مفصل زانو گرید ۳ و گرید ۴ اولیه کلگرن (تشخیص توسط گرافی ایستاده زانو، رخ و نیم رخ)
  4. Malalignment مفصل زانو کمتر از ۳۰ درجه باشد (تشخیص با گرافی three joint view)
  5. Isual analogue scale بیمار بیشتر یا مساوی ۴ باشد.
  6. بیمار رضایتنامه کتبی داده باشد.

 

معیارهای خروج:

  1. مبتلا به بیماری های کوآگلوپاتیو، و یا در حال مصرف داروهای آنتی کوآگلان باشد.
  2. مبتلا به بیماری های نقص ایمنی باشد.
  3. مبتلا به هرگونه سرطان و یا دارای سابقه سرطان باشد.
  4. مبتلا به بیماری های حاد و یا مزمن کنترل نشده نظیر دیابت شیرین کنترل نشده، پرفشاری خون کنترل نشده، بیماری های سیستم اندوکرین کنترل نشده و غیره باشد.
  5. بیماری به دلیل بیماری زمینه ای نیاز به مصرف ترکیبات کورتیکواستروئید در طول مطالعه داشته باشد.
  6. بیماری مبتلا به بیماری های ویروسی نظیر هپاتیت یا ایدز باشد.
  7. شواهدی از عفونت و یا التهاب شدید در مفصل زانو دیده شود.
  8. BMI بیشتر و یا مساوی ۳۵ داشته باشد.
  9. بیمار رضایت به شرکت در مطالعه نداشته باشد.

 

نمونه گیری از مغز استخوان

جهت تهیه نمونه مغز استخوان برای جداسازی سلول های مزانشیم، بیماران تحت آسپیراسیون مغز استخوان از استخوان خار خاصره لگن، با بی حسی موضعی قرار گرفتند.

جداسازی و کشت سلول: از نمونه مغز استخوان به دست آمده، سلول های بنیادی استرومال مزانشیمی جداسازی و کشت می شود.

تزریق سلول: سلول ها به روش داخل مفصلی و با تعداد ۲۰ میلیون سلول در هر زانو تزریق شود.

تعریف پیامدهای درمان

پیامد اولیه:

بررسی بروز عوارض جانبی:

  • اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید
  • اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق
  • اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق
  • اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هرگونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق

 

پیامد ثانویه:

  • خشکی صبحگاهی و علائم بیماری بر اساس پرسشنامه WOMAC (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • عوارض خونی، کلیوی، کبدی و عصبی (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • شدت درد بر اساس روش VAS (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳ ماه از پیوند)
  • میزان مسافت پیموده شده توسط بیمار (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • اندازه گیری سطح ESR (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • انجام MRI زانو برای بررسی ترمیم غضروفی (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶ ماه بعد از پیوند)
  • بررسی کیفیت زندگی بیماران بر اساس پرسشنامه SF36 (زمان بندی: قبل از پیوند و ۱۲ ماه بعد از پیوند)   

 

نتایج مطالعه به شرح ذیل می باشند:

این مطالعه شامل دو گروه ۲۳ نفره از بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو بود که طبق معیارهای ذکر شده در بالا مورد تزریق سلول و دارونما قرار گرفتند و بررسی شدند. معیارهای بالینی بیماران شامل WOMAC و زیرگروه های آن شامل درد، فعالیت فیزیکی و خشکی صبحگاهی نیز مدت زمان لازم برای برطرف شدن خشکی مفصل، متوسط راه رفتن بیمار و نیز راه رفتن بدون درد بیمار در گروه دارونما به طور واضحی بهبود یافتند. این مقادیر ۳ و ۶ ماه پس از تزریق در گروه سلول درمانی بهبود یافتند.

تصاویر

تصاویر نشان دهنده ی MRI یک خانم ۵۶ ساله مبتلا به استئوآرتریت زانو می باشد.

  1. تصاویر قبل از تزریق پیکانها نشان دهنده ی نواحی دچار ادم در ناحیه ی زیر غضروف. B
  2. تصاویر بعد از تزریق. شش ماه بعد از تزریق نشان دهنده ی افزایش سیگنال در محل غضروف مفصلی می باشد.

 

مطالعه ۲

این مطالعه به بررسی عوارض و اثربخشی پیوند داخل مفصلی سلول های بنیادی مشتق از مغز استخوان خودی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو پرداخته است.

انتخاب بیماران:

در این مطالعه از میان بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو که به درمانگاه ارتوپدی پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند بر اساس معیارهای ورود و خروج که در ادامه ذکر خواهد گردید تعداد ۶ بیمار انتخاب شده و بعد از ارائه توضیحات کافی، رضایت نامه آگاهانه اخذ گردید.

معیارهای ورود:

  1. محدوده سنی ۱۸ تا ۶۵ سال
  2. هر دو جنس
  3. استئوآرتریت مفصل زانو گرید ۳ و گرید ۴ اولیه کلگرن (تشخیص توسط گرافی ایستاده زانو، رخ و نیم رخ)
  4. Malalignment مفصل زانو کمتر از ۳۰ درجه باشد (تشخیص با گرافی three joint view)
  5. Visual analogue scale بیمار بیشتر یا مساوی ۴ باشد.
  6. بیمار رضایتنامه کتبی داده باشد.

 

معیار های خروج:

  1. مبتلا به بیماری های کوآگلوپاتیو و یا در حال مصرف داروهای آنتی کوآگلان باشد.
  2. مبتلا به بیماری های نقص ایمنی باشد.
  3. مبتلا به هرگونه سرطان و یا دارای سابقه سرطان باشد.
  4. مبتلا به بیماری های حاد و یا مزمن کنترل نشده نظیر دیابت شیرین کنترل نشده، پرفشاری خون کنترل نشده، بیماری های سیستم اندوکرین کنترل نشده و غیره باشد.
  5. بیمار به دلیل بیماری زمینه ای نیاز به مصرف ترکیبات کورتیکواستروئید در طول مطالعه داشته باشد.
  6. بیمار مبتلا به بیماری های ویروسی نظیر هپاتیت یا ایدز باشد.
  7. شواهدی از عفونت و یا التهاب شدید در مفصل زانو دیده شود.
  8. BMI بیشتر و یا مساوی ۳۵ داشته باشد.
  9. بیمار رضایت به شرکت در مطالعه نداشته باشد.

 

نمونه گیری از مغز استخوان:

جهت تهیه نمونه مغز استخوان برای جداسازی سلول های مزانشیم، بیماران تحت آسپیراسیون مغز استخوان از استخوان خار خاصره لگن، با بی حسی موضعی قرار گرفتند.

جداسازی و کشت سلول: از نمونه مغز استخوان به دست آمده، سلول های بنیادی استرومال مزانشیمی جداسازی و کشت می شود.

تزریق سلول: سلول ها به روش داخل مفصلی و با تعداد ۲۰ میلیون سلول در هر زانو تزریق شد.

تعریف پیامد های درمان

  • پیامد اولیه:

بررسی بروز عوارض جانبی:

  • اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید
  • اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق
  • اختلالات غیرمرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق
  • اختلالات در ارگان های بدن بعد از ترزیق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هر گونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق

 

پیامد ثانویه:

  • خشکی صبحگاهی و علائم بیماری بر اساس پرسشنامه WOMAC (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • عوارض خونی، کلیوی، کبدی و عصبی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • شدت درد بر اساس روش VAS (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • میزان مسافت پیموده شده توسط بیمار (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • اندازه گیری سطح ESR (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • انجام MRI زانو برای بررسی ترمیم غضروفی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶ ماه بعد از پیوند)
  • بررسی کیفیت زندگی بیماران بر اساس پرسشنامه SF36 (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲ ماه بعد از پیوند)

 

نتایج مطالعه به شرح ذیل می باشند:

میانگین Visual Analogue Scale که نماینگر میزان درد از نظر بیمار است در این بیماران طی ۶ ماه به طور متوسط از ۹٫۸ به ۶٫۳ کاهش پیدا کرد که نشان دهنده بهبود میزان درد در این بیماران است. پرسشنامه WOMAC نیز در این بیماران جهت ارزیابی میزان درد و محدودیت عملکرد این بیماران در فعالیت های روزمره یا اجتماعی به کار رفت. طی ۶ ماه پیگیری بیماران نمره WOMAC به طور متوسط از ۲٫۹۵ به ۱٫۹۷ کاهش پیدا کرد که نشان دهنده بهبود عملکرد بیماران در طی ۶ ماه می باشد.

مطالعه ۳

در این مطالعه بی خطر بودن و اثر بخشی پیوند داخل زانویی سلول های بنیادی مشتق از مغز استخوان خودی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو مورد بررسی قرار گرفت.

انتخاب بیماران

در این مطالعه از میان بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو که به پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند بر اساس معیارهای ورود و خروج که در ادامه ذکر خواهند گردید تعداد ۳۸ بیمار انتخاب شده و جهت ورود به مطالعه توضیحات کافی به ایشان داده شده و رضایتنامه آگاهانه از ایشان اخذ گردید. بیماران به صورت تصادفی به دو گروه بیمار و دارونما تقسیم شدند و ۱۹ بیمار در گروه بیمار و ۱۹ بیمار در گروه دارونما قرار گرفتند.

معیارهای ورود:

  1. محدوده سنی ۱۸ تا ۶۵ سال
  2. هر دو جنس
  3. استئوآرتریت مفصل زانو گرید ۳ و گرید ۴ اولیه کلگرن (تشخیص توسط گرافی ایستاده زانو، رخ و نیم رخ)
  4. Malalingment مفصل زانو کمتر از ۳۰ درجه باشد (تشخیص با گرافی three joint view)
  5. Isual analogue scale بیمار بیشتر یا مساوی ۴ باشد.
  6. بیمار رضایتنامه کتبی داده باشد.

 

معیارهای خروج:

  1. مبتلا به بیماری های کوآگلوپاتیو، و یا در حال مصرف داروهای آنتی کوآگلان باشد.
  2. مبتلا به بیماری های نقص ایمنی باشد.
  3. مبتلا به هرگونه سرطان و یا دارای سابقه سرطان باشد.
  4. مبتلا به بیماری های حاد و یا مزمن کنترل نشده نظیر دیابت شیرین کنترل نشده، پرفشاری خون کنترل نشده، بیماری های سیستم اندوکرین کنترل نشده و غیره باشد.
  5. بیمار به دلیل بیماری زمینه ای نیاز به مصرف ترکیبات کورتیکواستروئید در طول مطالعه داشته باشد.
  6. بیمار مبتلا به بیماری های ویروسی نظیر هپاتیت یا ایدز باشد.
  7. شواهدی از عفونت و یا التهاب شدید در مفصل زانو دیده شود.
  8. BMI بیشتر و یا مساوی ۳۵ داشته باشد.
  9. بیمار رضایت به شرکت در مطالعه نداشته باشد.

 

نمونه گیری از مغز استخوان:

جهت تهیه نمونه مغز استخوان برای جداسازی سلول های مزانشیم، بیماران تحت آسپیراسیون مغز استخوان از استخوان خار خاصره لگن، با بی حسی موضعی قرار گرفتند.

جداسازی و کشت سلول: از نمونه مغز استخوان به دست آمده، سلول های بنیادی استرومال مزانشیمی جداسازی و کشت می شود.

تزریق سلول: سلول ها به روش داخل مفصلی و با تعداد ۲۰ میلیون سلول در هر زانو تزریق شد.

تعریف پیامدهای درمان

پیامد اولیه:

بررسی بروز عوارض جانبی:

  • اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید
  • اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق
  • اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق
  • اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هرگونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق

 

 پیامد ثانویه:

  • خشکی صبحگاهی و علائم بیماری بر اساس پرسشنامه WOMAC (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • عوارض خونی، کلیوی، کبدی و عصبی (زمان بندی: قبل از پیوند ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • شدت درد بر اساس روش VAS (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • میزان مسافت پیموده شده توسط بیمار (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • اندازه گیری سطح ESR ( زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • انجام MRI زانو برای بررسی ترمیم غضروفی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶ ماه بعد از پیوند)
  • بررسی کیفیت زندگی بیماران بر اساس پرسشنامه SF36 (زمان بندی: قبل از پیوند و ۱۲ ماه بعد از پیوند)

 

نتایج مطالعه به شرح ذیل می باشند:

این مطالعه شامل دو گروه ۱۹ نفره از بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو بود که طبق معیارهای ذکر شده در بالا مورد تزریق سلول و دارونما قرار گرفتند و بررسی شدند. پس از یکسال پیگیری این بیماران و بررسی از نظر بروز عوارض جانبی شامل: ” اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید؛ اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق؛ اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق، اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هرگونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق” بررسی شدند. هیچ گونه عوارض جانبی دیده نشد.

پیامد های ثانویه

مقایسه نتایج حاصل از سلول درمانی و دارونما، نتایج گروه سلول درمانی به نسبت گروه دارونما بهتر بودند.

مطالعه ۴

در این مطالعه بی خطر بودن و اثربخشی پیوند داخل زانویی سلول های بنیادی مشتق از مغزاستخوان خودی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو مورد بررسی قرار گرفت.

انتخاب بیماران:

 در این مطالعه از میان بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو که به درمانگاه ارتوپدی پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند بر اساس معیارهای ورود و خروج که در ادامه ذکر خواهند گردید تعداد ۶ بیمار انتخاب شده و جهت ورود به مطالعه توضیحات کافی به ایشان داده شد و رضایتنامه آگاهانه اخذ گردید.

معیارهای ورود:

  1. محدوده سنی ۱۸ تا ۶۵ سال
  2. هر دو جنس
  3. استئوآرتریت مفصل زانو گرید ۳ و گرید ۴ اولیه کلگرن (تشخیص توسط گرافی ایستاده زانو، رخ و نیم رخ)
  4. Malalingment مفصل زانو کمتر از ۳۰ درجه باشد. ( تشخیص با گرافی three joint view)
  5. Visual analogue scale بیمار بیشتر با مساوی ۴ باشد.
  6. بیمار رضایتنامه کتبی داده باشد.

 

معیارهای خروج:

  1. مبتلا به بیماری های کوآگلوپاتیو، و یا درحال مصرف داروهای آنتی کوآگلان باشد.
  2. مبتلا به بیماری های نقص ایمنی باشد.
  3. مبتلا به هرگونه سرطان یا دارای سابقه سرطان باشد.
  4. مبتلا به بیماری های حاد یا مزمن کنترل نشده نظیر دیابت شیرین کنترل نشده، پرفشاری خون کنترل نشده، بیماری های سیستم اندوکرین کنترل نشده و غیره باشد.
  5. بیمار به دلیل بیماری زمینه ای نیاز به مصرف ترکیبات کورتیکواستروئید در طول مطالعه داشته باشد.
  6. بیمار مبتلا به بیماری های ویروسی نظیر هپاتیت یا ایدز باشد.
  7. شواهدی از عفونت و یا التهاب شدید در مفصل زانو دیده شود.
  8. BMI بیشتر و یا مساوی ۳۵ داشته باشد.
  9. بیمار رضایت به شرکت در مطالعه نداشته باشد.

 

نمونه گیری از مغز استخوان: جهت تهیه نمونه مغز استخوان برای جداسازی سلول های مزانشیم، بیماران تحت آسپیراسیون مغز استخوان از استخوان خار خاصره لگن، با بی حسی موضعی قرار گرفتند.

جداسازی و کشت سلول: از نمونه مغز استخوان به دست آمده، سلول های بنیادی استرومال مزانشیمی جداسازی و کشت می شود.

تزریق سلول: سلول ها به روش داخل مفصلی و با تعداد ۲۰ میلیون سلول در هر زانو تزریق شد.

تعریف پیامدهای درمان

پیامد اولیه:

بررسی بروز عوارض جانبی:

  • اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید
  • اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق
  • اختلالات غیرمرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق
  • اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هرگونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق

 

پیامد ثانویه

  • خشکی صبحگاهی و علائم بیماری بر اساس پرسشنامه WOMAC (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • عوارض خونی، کلیوی، کبدی و عصبی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • شدت درد بر اساس روش VAS (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • میزان مسافت پیموده شده توسط بیمار (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • اندازه گیری سطح ESR (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • انجام MRI زانو برای بررسی ترمیم غضروفی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲، ۶ ماه بعد از پیوند)
  • بررسی کیفیت زندگی بیماران بر اساس پرسشنامه FS36 (زمان بندی: قبل از پیوند و ۱۲ ماه بعد از پیوند)

 

نتایج مطالعه به شرح ذیل می باشند:

  • این مطالعه شامل یک گروه ۶ نفره از بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو بود که طبق معیارهای ذکر شده در بالا مورد تزریق و بررسی قرار گرفتند. پس از یکسال پیگیری این بیماران و بررسی از نظر بروز عوارض جانبی شامل: “اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید، اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده در محل تزریق، اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق، اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هر گونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق” بررسی شدند. هیچ گونه عوارض جانبی دیده نشد.

میانگین walking distance بیماران در شروع مطالعه ۸۸٫۳± ۹۳٫۲ متر بود که در ۶ ماه به طور معنی داری افزایش پیدا کرد: ۴۰۰٫۰ ± ۴۲۷٫۲ متر و در ماه ۱۲ این عدد به ۱۲۲۲٫۰ ± ۱۰۳۲٫۲ متر رسید. Total womac  از ۷۲٫۷ به ۴۵٫۵ در ماه ۶ و ۴۷٫۲ در ماه ۱۲ رسید. Stiffness subscore of womac از ۳۱٫۲ به ۱۰٫۶ رسید womac physical function subscore در ماه ۶ و ۱۲ کاهش یافت.

مقایسه انواع شاخص ها: قبل و بعد از تزریق سلول های استرومال مزانشیمی.

مطالعه ۵

در این مطالعه به بررسی عوارض و اثر بخشی پیوند داخل مفصلی سلول های بنیادی مشتق از مغز استخوان خودی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل لگن پرداخته شد.

انتخاب بیماران:

در این مطالعه از میان بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل لگن که به درمانگاه ارتوپدی پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند بر اساس معیارهای ورود و خروج که در ادامه ذکر خواهند گردید تعداد ۶ بیمار انتخاب شده و جهت ورود به مطالعه توضیحات کافی به ایشان داده شد و رضایتنامه آگاهانه از ایشان اخذ گردید.

معیارهای ورود:

  1. محدوده سنی ۱۸ تا ۶۵ سال
  2. هر دو جنس
  3. استئوآرتریت مفصل لگن گرید ۳ و گرید ۴ اولیه کلگرن (تشخیص توسط گرافی رخ لگن)
  4. Visual analogue scale بیمار بیشتر یا مساوری ۴ باشد.
  5. بیمار رضایتنامه کتبی داده باشد.

 

معیارهای خروج:

  1. مبتلا به بیماری های کوآگلوپاتیو، و یا در حال مصرف داروهای آنتی کواگلان باشد.
  2. مبتلا به بیماری های نقص ایمنی باشد.
  3. مبتلا به هرگونه سرطان و یا دارای سابقه سرطان باشد.
  4. مبتلا به بیماری های حاد و یا مزمن کنترل نشده نظیر دیابت شیرین کنترل نشده، پرفشاری خون کنترل نشده، بیماری های سیستم اندوکرین کنترل نشده و غیره باشد.
  5. بیمار به دلیل بیماری زمینه ای نیاز به مصرف ترکیبات کورتیکواسترویید در طول مطالعه داشته باشد.
  6. بیمار مبتلا به بیماری های ویروسی نظیر هپاتیت یا ایدز باشد.
  7. شواهدی از عفونت و یا التهاب شدید در مفصل لگن دیده شود.
  8. BMI بیشتر و یا مساوی ۳۵ داشته باشد.
  9. بیمار رضایت به شرکت در مطالعه نداشته باشد.

 

نمونه گیری از مغز استخوان:

جهت تهیه نمونه مغز استخوان برای جداسازی سلول های مزانشیم، بیماران تحت آسپیراسیون مغز استخوان از استخوان خار خاصره لگن، با بی حسی موضعی قرار گرفتند.

جداسازی و کشت سلول: از نمونه مغز استخوان به دست آمده، سلول های بنیادی استرومال مزانشیمی جداسازی و کشت می شود.

تزریق سلول: سلول ها به روش داخل مفصلی و با تعداد ۲۰ میلیون سلول در هر زانو تزریق شد.

تعریف پیامد های درمان

  • پیامد اولیه:

بررسی بروز عوارض جانبی:

  • اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید
  • اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی، طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق
  • اختلالات غیرمرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق
  • اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هر گونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از ترزیق

 

پیامد ثانویه

  • خشکی صبحگاهی و علائم بیماری بر اساس پرسشنامه WOMAC (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • عوارض خونی، کلیوی، کبدی و عصبی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • شدت درد بر اساس روش VAS (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • میزان مسافت پیموده شده توسط بیمار (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • اندازه گیری سطح ESR (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • انجام MRI زانو برای بررسی ترمیم غضروفی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶ ماه بعد از پیوند)
  • بررسی کیفیت زندگی بیماران بر اساس پرسشنامه FS36 (زمان بندی: قبل از پیوند و ۱۲ ماه بعد از پیوند)

 

نتایج مطالعه به شرح ذیل می باشند:

  • این مطالعه شامل یک گروه ۶ نفره از بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل هیپ بود که طبق معیارهای ذکر شده در بالا مورد تزریق و بررسی قرار گرفتند. پس از یکسال پیگیری این بیماران و بررسی از نظر بروز عوارض جانبی شامل: ” اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید، اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق، اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق، اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروئیدی، آنمی و هر گونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق” بررسی شدند. هیچ گونه عوارض جانبی دیده نشد.

 

  • پیامدهای ثانویه:

میانگین walking distance بیماران در شروع مطالعه ۳۷۰ متر بود که در ماه ۱۲ بطور معنی داری به ۱۱۷۰ متر افزایش پیدا کرد. Total womac از ۴۵٫۲± ۱۰٫۰ به ۲۶٫۳± ۱۱٫۶ در ماه ۶ و ۲۹٫۱±۱۸٫۹ در ماه ۱۲ رسید. Pain subscore of womac  از ۳۱٫۲ به ۲۵٫۰±۲۴٫۲ رسید. Womac stiffness subscore در ماه ۶ و ۱۲ کاهش یافت. Womac physical phanction subscore از ۲۸٫۴± ۱۸٫۶ در ماه ۶ به ۳۰٫۸± ۱۱٫۲ در ماه ۱۲ و ۳۰٫۸±۲۰٫۶ در ماه ۳۰ رسید در حالیکه مقادیر پایه ۵۲٫۷ ±۱۱٫۲ بود. مقدار harriss hip score بعد از درمان به ۷۹٫۸± ۱۶٫۸ رسید در حالیکه مقدار پایه آن ۵۷٫۰±۳٫۲ بود. 

درصد سلول های مختلف تزریق شده در آرتروز هیپ

مقایسه انواع شاخص ها: قبل و بعد از تزریق سلول های مزانشیمی.

مطالعه ۶

در این مطالعه به بررسی عوارض و اثر بخشی پیوند داخل مفصلی سلول های بنیادی مشتق از مغز استخوان خودی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل مچ پا پرداخته شده است.

انتخاب بیماران:

در این مطالعه از میان بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل مچ پا که به درمانگاه ارتوپدی پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند بر اساس معیارهای ورود و خروج که در ادامه ذکر خواهند گردید تعداد ۶ بیمار انتخاب شده و جهت ورود به مطالعه توضیحات کافی به ایشان داده شد و رضایتنامه آگاهانه از ایشان اخذ گردید.

معیارهای ورود:

  1. محدوده سنی ۱۸ تا ۶۵ سال
  2. هر دو جنس
  3. استئوآرتریت مفصل مچ پا گرید ۳ و گرید ۴ اولیه کلگرن ( تشخیص توسط گرافی رخ و نیم رخ مچ پا ( تیبیوکالکانئال))
  4. Visual analogue scale بیمار بیشتر یا مساوی ۴ باشد.
  5. بیمار رضایتنامه کتبی داده باشد.

 

معیارهای خروج:

  1. مبتلا به بیماری های کوآگلوپاتیو، و یا در حال مصرف داروهای آنتی کوآگلان باشد.
  2. مبتلا به بیماری های نقص ایمنی باشد.
  3. مبتلا به هر گونه سرطان و یا دارای سابقه سرطان باشد.
  4. مبتلا به بیماری های حاد و یا مزمن کنترل نشده نظیر دیابت شیرین کنترل نشده، پر فشاری خون کنترل نشده، بیماری های سیستم اندوکرین منترل نشده و غیره باشد.
  5. بیمار به دلیل بیماری زمینه ای نیاز به مصرف ترکیبات کورتیکواسترویید در طول مطالعه داشته باشد.
  6. بیمار مبتلا به بیماری های ویروسی نظیر هپاتیت یا ایدز باشد.
  7. شواهدی از عفونت و یا التهاب شدید در مفصل مچ پا دیده شود.
  8. BMI بیشتر و یا مساوی ۳۵ داشته باشد.
  9. بیمار رضایت به شرکت در مطالعه نداشته باشد.

 

نمونه گیری از مغز استخوان:

جهت تهیه نمونه مغز استخوان برای جداسازی سلول های مزانشیم، بیماران تحت آسپیراسیون مغز استخوان از استخوان خاصره لگن، با بی حسی موضعی قرار گرفتند.

جداسازی و کشت سلول: از نمونه مغز استخوان به دست آمده، سلول های بنیادی استرومال مزانشیمی جداسازی و کشت می شود.

تزریق سلول: سلول ها به روش داخل مفصلی و با تعداد ۲۰ میلیون سلول در هر زانو تزریق شد.

 تعریف پیامدهای درمان

  • پیامد اولیه:

بررسی بروز عوارض جانبی:

  • اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید
  • اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق
  • اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق
  • اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروییدی، آنمی و هر گونه اختلال ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق

 

  • پیامد ثانویه:
  • خشکی صبحگاهی و علائم بیماری بر اساس پرسشنامه WOMAC (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • عوارض خونی، کلیوی، کبدی و عصبی (زمان بندی: قبل از پیوند،۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • شدت درد بر اساس روش VAS (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • میزان مسافت پیموده شده توسط بیمار (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳،۱ ماه بعد از پیوند)
  • اندازه گیری سطح ESR (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲،۶،۳ ماه بعد از پیوند)
  • انجام MRI زانو برای بررسی ترمیم غضروفی (زمان بندی: قبل از پیوند، ۱۲، ۶ ماه بعد از پیوند)
  • بررسی کیفیت زندگی بیماران بر اساس پرسشنامه FS36 (زمان بندی: قبل از پیوند و ۱۲ ماه بعد از پیوند)

 

نتایج مطالعه به شرح ذیل می باشند:

  • این مطالعه شامل یک گروه ۶ نفره از بیماران به استئوآرتریت مفصل مچ پا بود که طبق معیارهای ذکر شده در بالا مورد تزریق و بررسی قرار گرفتند. پس از یکسال پیگیری این بیماران و بررسی از نظر بروز عوارض جانبی شامل:” اختلالات کوتاه مدت مرتبط با پروسه تزریق: نظیر عفونت محل تزریق، قرمزی، درد شدید، اختلالات بلند مدت مرتبط با تزریق: عفونت طول کشیده، قرمزی طول کشیده، درد شدید طول کشیده محل تزریق، اختلالات غیر مرتبط با پروسه تزریق و احتمالا مرتبط با سلول درمانی: ایجاد تومور در محل تزریق، اختلالات در ارگان های بدن بعد از تزریق: اختلال در پروفایل چربی، اختلال در تست های کبدی، اختلال در تست های تیروییدی، آنمی و هر گونه اختلال جدید ایجاد شده در تست های آزمایشگاهی بیماران بعد از تزریق” بررسی شدند. هیچ گونه عوارض جانبی دیده نشد.

 

  • پیامد های ثانویه:

میانگین walking distance بیماران در شروع مطالعه ۱۰۱۰ متر بود که در ماه ۱۲ به طور معنی داری افزایش پیدا کرد: ۲۳۳۳ متر stiffness subscore of womac در ماه ۶، ۱۴٫۰±۸٫۳ و در ماه ۱۲، ۱۸٫۷±۱۴٫۸، و در ماه ۳۰، ۴٫۱± ۳٫۶ که نشاندهنده کاهش معنادار این مقادیر بود. womac subscore of pain از عدد ۴۰٫۰±۱۶٫۷ بعنوان مقدار پایه به ۲۹٫۰±۱۶٫۹ در ماه ۶ و ۲۵٫۰±۱۴٫۸ در ماه ۱۲ و ۸٫۳±۵٫۷ در ماه ۳۰ بعد از تزریق رسید. Womac physical phanction subscore از ۳۵٫۵±۲۰٫۰ در ماه ۶ به ۲۴٫۳±۱۹٫۷ در ماه ۱۲ بعد از تزریق رسید. FAO از ۵۵٫۶±۱۰٫۴ در ماه ۶ به ۵۸٫۳±۴٫۹ در ماه ۱۲ رسید.

مقایسه انواع شاخص ها: قبل و بعد از تزریق سلول های مزانشیمی.